19
Мамыр

Азат Перуашев Алатау Ситидегі аэротаксидің сынақтық іске қосылуына қатысты

Бүгін Ұлттық индустриялық палатаның төрағасы Болат Өтепбаевпен және «Ақ жол» демпартиясының Алматы қалалық филиалы төрағасы, қалалық мәслихат депутаты Асқар Бисқұлтановпен бірге Алатау Ситидегі аэротаксидің сынақтық іске қосылуына қатыстым.

Іс-шара өте мазмұнды болды. АҚШ, Қытай, Корея секілді елдерден келген жобаның халықаралық қатысушылары осы бастаманы жүзеге асыруға қосып жатқан үлестері туралы жан-жақты баяндады. Қазіргі таңда қолданыстағы пилотсыз ұшу аппараттарының төрт түрлі моделі таныстырылды.

Әңгіме жүк тасымалына арналған, арнайы мақсаттағы — жедел жәрдем, өрт сөндіру, бақылау қызметтеріне бейімделген, сондай-ақ жолаушылар тасымалдайтын түрлі типтегі аппараттар туралы болып отыр.

Жүк тасымалдайтын модельдердің жүк көтергіштігі өте жоғары, ал ең жаңа әзірлемелерде 5 тоннаға дейін жүк көтеретін аппараттар қарастырылған. Сонымен қатар алты және он орындық жолаушыларға арналған модельдер ұсынылды. Олардың ұшу қашықтығы 1500 шақырымға дейін, ал жылдамдығы сағатына 280 шақырымға дейін жетеді. Мұның барлығы өте перспективалы болып көрінеді.

Іс-шара аясында қонақтар мен ұйымдастырушылармың көзінше осындай аппараттардың бірінің көрсетілімдік ұшуы ұйымдастырылды. Ұшу көпшілікке айрықша әсер қалдырды.

Шэньчжэнь қаласынан келген қытайлық компания өкілдері жасанды интеллектінің тек осындай ұшу аппараттарын басқаруда ғана емес, сонымен қатар Шэньчжендегі бүкіл қалалық инфрақұрылымды ұйымдастыруда қалай қолданылатынын көрсетті. Бұл — жасанды интеллект қала коммуникацияларында, қауіпсіздік жүйелерінде, жол қозғалысын реттеуде, көшелердегі ахуалды бақылауда және жалпы қалалық инфрақұрылымды басқаруда кеңінен енгізілген, технологиялық тұрғыдан шын мәнінде озық қала.

Толғандырған сұрақтарға нақты жауаптар алдық.

Жоспарға сәйкес, Алматы мен Алатау Сити арасындағы әуе қатынасынан бөлек, жаңа қаланы өңірдің туристік нысандарымен — Шарын шатқалымен, Қайыңды және Көлсай көлдерімен, Медеу және Шымбұлақпен байланыстыратын бағыттар ашылмақ. Жобаны толық іске қосу 2027 жылға жоспарланған.

Айта кету керек, Қазақстанда осындай жобаларды жүзеге асыру биылғы жылдың 15 наурызында қабылданған жаңа Конституцияның арқасында мүмкін болып отыр. Атап айтқанда, конституциялық өзгерістер аясында жедел дамитын қалаларға, соның ішінде Алатау Ситиге, дербес реттеу тетіктерін қолдану мүмкіндігі берілген. Бұл Қазақстанда халықаралық құқықтық реттеуі әлі толық қалыптасып үлгермеген ең заманауи технологиялық шешімдерді енгізуге жол ашып отыр.

Мұндай технологиялардың қатарына ауыр жүк және жолаушылар тасымалдайтын пилотсыз аппараттар да жатады. Қазіргі таңда әлемде мұндай жобаларды жүзеге асырып жатқан АҚШ, Испания, Бразилия, Франция, Италия, Сауд Арабиясы, БАӘ, Оңтүстік Корея, Жапония және Қазақстан сияқты небәрі он шақты мемлекет ғана бар. Алайда бұл саланы толыққанды құқықтық реттеу әзірге әлемнің ешбір елінде толық қалыптаспаған. Қазір бұл бағытта кореялық компаниялар белсенді жұмыс жүргізіп жатыр.

Мәселен, Шэньчжэнь қаласында былтырдан бері пилотсыз жүк тасымалы іске қосылған. Бір жылдың ішінде мұндай рейстердің саны миллионнан асқан. Пилотсыз жолаушылар тасымалы да жүзеге асырылып жатыр, алайда әзірге бірлі-жарым сипатта.

Біздің бұл жобаға қызығушылық танытуымыз кездейсоқ емес. Себебі «Ақ жол» демпартиясы мен парламенттік фракциямыз бұл серпінді бастаманы әуел бастан қолдаған еді.

2025 жылдың 14 қазанында (https://t.me/peruash/14132) «Ақ жол» демпартиясының кеңсесінде фракция отырысы өтіп, онда AAAG компаниясының басшылары, соның ішінде Сергей Хигай аталған жобаны таныстырып, оның келешегі туралы кеңінен баяндаған болатын.

Сондықтан бүгінгі іс-шараға компания өңір басшылығымен, Цифрлық даму және Көлік министрліктерінің өкілдерімен қатар партия депутаттарын да арнайы шақырды.

Мен бұл шақыртуды үлкен ықыласпен қабылдап, көрген дүниелерден зор әсер алдым.

Ұйымдастырушылардың өтініші бойынша Алматы облысының әкімі Марат Сұлтанғазиевпен, компания акционерлері және шетелдік қонақтармен бірге іс-шараның Құрметті қонақтары тақтасына қолтаңбамды қалдырдым.

Сондай-ақ кейбір шараға қатысушылармен, оның ішінде кезекшілік атқарған ТЖД қызметкерлерімен естелік суретке түстім.

Меніңше, бұл — көлік жүйесін дамытудағы жаңа дәуірдің басталуы. Қазақстанның аумағы кең, елді мекендер арасындағы қашықтық үлкен екенін ескерсек, еліміз дәл осындай технологиялық шешімдерге шынымен де мұқтаж.

Бұл бастаманың әлеуеті өте зор екеніне сенімдімін. Шын мәнінде, біз жасанды интеллект пен ең озық технологияларға сүйенетін көлік инфрақұрылымын дамытудың жаңа бағытының бастауында тұрмыз.

Алатау Сити ұжымын шын жүректен құттықтаймын және AAAG компаниясы мен еліміздің табысты болашағы үшін дамуы стратегиялық маңызға ие Алатау Сити жобасына табыс тілеймін.